Bitcoin vs Geldcreatie

Bitcoin bestond 31 oktober 2018 10 jaar. Bitcoin is ontstaan als antwoord op de laatste financiële crisis. Een probleem dat werd aangepakt was de oneindige geldcreatie door de banken (o.a. de Europese Centrale Bank). Hoe verhoudt geldcreatie zich tot Bitcoin?

Het ontstaan van geldcreatie

In de middeleeuwen gebruikten we gouden munten als betaalmiddel. Wanneer we teveel gouden munten hadden brachten we deze naar de smid. De smid bewaarde de gouden munten in een kluis en gaf een waardepapier uit waarop stond vermeld dat jij recht had op een gouden munt. Eigenlijk was het een schuld van de smid aan jou. Op een gegeven moment werden de waardepapieren gebruikt voor het aanschaffen van zaken waarvoor normaal met goud betaald werd. Mensen kwamen dus niet terug bij de smid om hun gouden munten op te halen. De smid ging slim om met deze situatie en begon leningen met rente te verstrekken. Het was hetzelfde soort waardepapier, maar dan een schuld met rente van de persoon aan de smid. De smid gaf dus meer waardepapieren uit dan hij in de kluis had liggen. De smid werd een bank met een belangrijke administratie. De waardepapieren werden een betaalmiddel omdat men vertrouwen had in de smid en zijn administratie.

Huidige geldcreatie door commerciële banken

Commerciële banken creëren geld vanuit het niets. Dit doen zij door het verstrekken van leningen. Nederland is wereldwijd koploper in het verstrekken van hypotheken. Het geld voor deze hypotheken is puur digitaal, we gebruiken geen echte munten en waardepapieren om een huis te betalen. Door het digitale karakter is het makkelijk om dit geld te creëren. De afnemende persoon gaat een schuld aan en belooft de schuld inclusief rente terug te betalen.

In 2015 publiceerde het televisieprogramma Kassa een interessante animatievideo over het ontstaan van de geldcreatie en hoe dat nu werkt.

Verklaring geldcreatie door ING

Een eerder gepubliceerd artikel van ING vertelt dat de wereld van geldschepping iets gecompliceerder in elkaar zit, toch erkennen zij o.a. de vorm van geldcreatie door het verstrekken van leningen. Echter, de bank moet zijn reserves aanvullen, de verstrekte lening moet gefinancierd worden.

Rol Europese Centrale Bank

De Europese Centrale Bank (ECB) wil de economie draaiende houden. Hoe doen ze dat? Door inflatie te creëren. Dit klinkt gek, maar de uitleg is vrij simpel. Bij deflatie wordt kun je meer spullen kopen voor je euro. Dus als je bijvoorbeeld een jaar wacht met een aankoop, dan heb je niet 100 euro nodig, maar bijvoorbeeld 95 euro. Het gevolg daarvan is dat mensen hun geld niet langer uitgeven, ze blijven op de pot met goud zitten. En dat wil de ECB niet, de ECB wil dat mensen hun geld uitgeven en mikken daarom op inflatie.

Hoe creëren zij inflatie? Door het opkopen van staats- en bedrijfsschulden en daarvoor geld terug de economie in te pompen. De ECB zet een opgekochte schuld dus om in geld. De Europese Centrale Bank is in 2015 gestart met het opkopen van staats- en bedrijfsleningen. Het doel van de ECB is een inflatie van iets minder dan 2%.

In dit artikel van het NRC is te lezen hoe het precies werkt.

In juni 2018 schreef het NRC een artikel dat het inflatiedoel is bereikt. Tot dan toe was er voor meer dan 2.100 miljard euro aan leningen opgekocht, dat is ongeveer 30 miljard per maand. Eind 2018 moet het opkopen van leningen stoppen, maar wel onder de voorwaarde dat de economische cijfers positief genoeg zijn.

De directeur van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi, heeft de macht, zijn wil is wet. Uiteraard is dit gecompliceerder, maar het feit is dat 1 iemand het voor het zeggen heeft.

Bitcoin

Wat heeft geldcreatie met Bitcoin te maken? Vrij veel. Bitcoin is ontstaan als antwoord op de financiële crisis. Bij Bitcoin heb je een maximum van 21.000.000 coins. Er zullen nooit extra munten komen, dat zit simpelweg in de code verwerkt. Wel is een Bitcoin op te delen in vele kleine stukjes. Anders dan bij de Euro is het bij de Bitcoin vooraf compleet duidelijk wat de regels zijn. De Bitcoin wordt dan ook gezien als deflatoire munt, dat wil zeggen dat de waarde van Bitcoin toe zou moeten nemen in plaats van afnemen.

HODL

Een belangrijke reden waarom Bitcoin niet (veel) als betaalmiddel wordt gebruikt is de volatiliteit. De volatiliteit geeft onzekerheid. De laatste maanden is de volatiliteit van Bitcoin flink afgenomen, de prijs is de afgelopen maanden redelijk stabiel gebleken. Toch is de Bitcoin geen gangbaar betaalmiddel. Dat komt, naast de technische uitdagingen, door de HODL mentaliteit van vele Bitcoin bezitters. Men vertrouwt erop dat de Bitcoin op termijn meer waard is dan nu. Dit gedrag bewijst de argumentatie van de ECB voor het stimuleren van de economie.

Hyperinflatie in Zimbabwe en Venezuela

In Europa hebben we het geluk dat een Europese Centrale Bank goed doordachte keuzes maakt, los van het feit of je het eens bent met de keuze van de heer Draghi. In andere landen zoals Zimbabwe of Venezuela is dit veel minder het geval. In deze landen wordt de geldpers zo hard aangezet dat er hyperinflatie ontstaat, met alle gevolgen van dien. Binnen no time is het briefgeld dat je in je hand hebt veel en veel minder waard. In 2008 schreef de Volkskrant dit artikel over de hyperinflatie in Zimbabwe.

Een recenter voorbeeld is Venezuela, daar is de hyperinflatie gestart in 2014. Gesteld wordt dat het geld dat iemand begin 2018 heeft verdient, aan het einde van het jaar nog één miljoenste daarvan waard is. President Maduro probeert van alles om de economie weer te herstellen en Venezuela is zelfs één van de eerste landen die een nationale Cryptomunt uitbrengt, de Petro.

Nog recenter en dichter bij huis heeft ook de Lira van Turkije een duikvlucht genomen. Het verlies van vertrouwen in de waarde van de munt is hier een belangrijk deel van de reden.

Toevlucht naar Crypto bij hyperinflatie

In landen waar hyperinflatie ontstaat, zie je dat de bevolking op zoek gaat naar een alternatief, een stabielere munt, een betaalmiddel waarin zij vertrouwen hebben. In Zimbabwe komt bijvoorbeeld het ouderwetse ruilen met goederen weer terug, in basis is geld niets anders dan een universeel ruilmiddel.

In landen met hyperinflatie wijkt men uit naar de Dollar en de Euro, maar ook naar Bitcoin. Bitcoin is door zijn digitale karakter ideaal, want zie in een land als Venezuela of Zimbabwe maar eens je handen te leggen op een fysieke Dollar of Euro.

Bitcoin versus Geldcreatie

Vertrouwen is één van de belangrijkste onderdelen, zo niet hét belangrijkste onderdeel van een economie. Wanneer je aan “experts” vraagt waaraan Bitcoin zijn waarde ontleent dan krijg je veelal twee antwoorden.

1. De technologie die onder de motorkap ligt (de Blockchain).
2. Kwestie van vraag en aanbod.

Beiden hebben te maken met vertrouwen. Wanneer men vertrouwt op de potentie van Blockchain dan is men bereid te investeren in de brandstof die de Blockchain motor draaiende houdt. Wanneer men vertrouwen heeft in de Bitcoin zal de vraag naar Bitcoin aanblijven of toenemen.

Anders dan bij fiat geld is het bij Bitcoin niet mogelijk om meer coins bij te drukken, het aantal van 21.000.000 coins ligt vast.

Een ander verschil is decentralisatie ten opzichte van centralisatie. Waar bij fiat geld één persoon een besluit kan nemen tot het introduceren van veranderingen is dat bij Bitcoin niet mogelijk. Bij Bitcoin kan men pas een verandering introduceren wanneer er consensus is bereikt, dat wil zeggen een meerderheid van de stemmen. Dit proces is trager en moeilijker, maar wel betrouwbaarder.

Nieuwe economische crisis

Er gaan geluiden dat een nieuwe financiële crisis voor de deur staat. De schuldenlast is op dit moment torenhoog. Wanneer dat gaat gebeuren? Daar zijn verschillende meningen over. De experts zijn het er wel over eens dat een nieuwe crisis zich binnen enkele jaren weer aandient, zo ook die in de Volkskrant. Wanneer je verder googelt op “nieuwe financiële crisis” dan zijn er meer dan voldoende recente artikelen of publicaties die hetzelfde beschrijven.

Bitcoin en een nieuwe financiële crisis

Het is onvermijdelijk dat een nieuwe financiële crisis gevolgen heeft voor de waarde en adoptie van Bitcoin. Wat de exacte gevolgen zijn voor Bitcoin is puur speculeren.

By |2018-11-23T09:53:19+00:0022 november , 2018|