Blockchain basics: Peer-to-Peer. Wat is het en hoe werkt het?

Tientallen jaren hebben wetenschappers geprobeerd digitaal geld te creëren dat los staat van de traditionele banken. Eén voor één zijn deze digitale munten gesneuveld, vaak door het centrale karakter van deze initiatieven. De Bitcoin whitepaper bracht hier verandering in: voor het eerst was het mogelijk om digitaal geld zonder centrale tussenpartij over te dragen. Ingenieus? Absoluut. Origineel? Dat valt mee. De onderliggende techniek – blockchain – is een slim uitgewerkte combinatie van een aantal bestaande technieken, waarvan cryptografie, databases en Peer-to-Peer de belangrijkste zijn. In dit tweede artikel van blockchain basics gaan we in op deze laatste: Peer-to-Peer of afgekort P2P.

Gelijke naar gelijke

luidt de letterlijke vertaling. We schrijven het jaar 1969: het jaar dat de eerste pinautomaat geplaatst werd en de VS de eerste mens op de maan zette, maar ook het jaar dat ARPANET – de voorganger van het internet en daarmee het eerste Peer-to-Peer systeem – zijn intrede deed. ARPANET verbond de computersystemen van een aantal Amerikaanse universiteiten aan elkaar: UC Los Angeles, Stanford University, UC Santa Barbara en Utah hadden de primeur om als eerste ter wereld een computernetwerk van ‘gelijken’ te hebben. Alle partijen hadden lees- en schrijfrechten en bestandsoverdracht vond plaats zonder centrale tussenpartij.

Tien jaar later kwam Usenet – wellicht nog bekend van de populaire nieuwsgroepen? – maar Peer-to-Peer informatieoverdracht kwam pas echt van de grond toen Napster in 1999 zijn intrede deed. Waar de techniek hiervoor vooral bedoeld was voor het delen van informatie tussen instituties, was Napter bedoeld voor het delen van informatie in de entertainmentindustrie: muziek. Bestanden konden zonder tussenkomst van centrale tussenpartijen ge-upload en gedownload worden: iedereen had lees- en schrijfrechten. Vaak niet helemaal legaal, maar wel een kickstarter voor het begrip. P2P was in één klap wereldwijd bekend. De introductie van bittorrents – kennen we Vuze en uTorrent nog? – zette Peer-to-Peer techniek definitief op de kaart.

En toen verscheen eind 2008 ergens op een hackersforum een whitepaper met de titel Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System. De paper beschrijft een nieuwe vorm van digitaal geld, zonder tussenkomst van derden: Peer-to-Peer inderdaad. Waar het tot op heden onmogelijk was om iets van waarde (zoals geld) digitaal over te dragen – je weet immers nooit naar wie dat ebook, concertticket of die foto nog meer was verstuurd – is het Satoshi Nakamoto gelukt met Bitcoin. Banken zijn niet meer nodig om bij te houden wie welke transactie heeft gedaan en hoeveel die persoon nog aan geld heeft staan, hij bewees dat dit ook Peer-to-Peer mogelijk was: digitale cash. Zo makkelijk als je een briefje van 10 aan iemand geeft en het dan ook echt kwijt bent, kan het ook digitaal. Alle nodes in het netwerk zijn banken. In het geval van Bitcoin zijn dat er op het moment rond de 10.000.

Om maar een paar voordelen te noemen:

  1. Het systeem is nagenoeg onhackbaar, je zal namelijk het grootboek van meer dan de helft van de nodes moeten hacken om aanpassingen te kunnen doen. Dit in tegenstelling tot de systeembanken, die meer dan eens last hebben van aanvallen van hackers.
  2. Dit betekent ook dat er niet één centrale partij is die betalingen kan tegenhouden, wat ervoor zorgt dat alle betalingen real-time – dus ook op zon- en feestdagen – doorkomen.
  3. Omdat iedereen als gelijke behandeld wordt, kan ook iedereen meedoen: Bitcoin is inclusief in plaats van het huidige exclusieve financiële stelsel.
  4. Een andere mooie eigenschap aan Peer-to-Peer systemen is dat deze landsgrenzen overstijgen. Dit betekent dat er geen wisselkoersen gelden en het versturen van een bitcoin naar Tanzania even lang duurt als het versturen naar iemand die naast je staat in de kroeg.

Uiteraard brengen deze voordelen ook weer mogelijke nadelen met zich mee: denk aan de hoge energie consumptie om te minen met zich meebrengt of het witwassen van geld, want wie houdt het toezicht? Aan de andere kant, deze techniek staat in de kinderschoenen en laten we eerlijk zijn, dat laatste doet ING ook nog steeds toch?

Na het lezen van dit stuk zal het concept P2P een stukje duidelijker zijn. Hopelijk duidelijk genoeg om het verschil te zien tussen een digitale cash-geld overdracht als Bitcoin en de P2P oplossingen die vandaag de dag genoemd worden in de financiële sector: Tikkie om er maar een te noemen. Een hele mooie betaaloplossing, dat mag gezegd worden, maar absoluut geen Peer-to-Peer oplossing. Met de ‘gelijke aan gelijke’ vertaling in het achterhoofd (en dus zonder tussenpartij), vraag je je wellicht net als ik af waarom heel bankenland – maar blijkbaar ook de nieuwsplatformen – deze bijna 50 jaar oude term gebruikt. Een bank is hét voorbeeld van een tussenpartij, dus hoezo P2P? In het geval van Tikkie zijn er twee gelijken, twee banken, de iDeal applicatie en nog een hele hoop andere partijen betrokken. Misvatting of meeliften op een ‘coole’ naam?

By |2018-09-10T10:18:37+00:0010 september , 2018|