Fiets aan de ketting en op de blockchain

“Je beseft pas wat je hebt, zodra je het niet meer hebt” vertelde een wijs man mij ooit (dank pap). Ik dacht meteen aan deze wijze woorden toen ik op Amsterdam Centraal terugkwam en ik er na zeven keer door de rekken te hebben gelopen achter kwam dat mijn fiets er niet meer stond. Toen ik op één van de fietsen – de mazzelaar – een rode sticker zag van de gemeentelijke ordening, zag ik in mijn gedachten mijn fiets al staan wegrotten op een donker industrieterrein samen met 10.000 andere fietsen. Terecht? Redelijk. Geïrriteerd. Desalniettemin.

Uiteraard was het fietsdepot om 2 minuten voor half 6 niet meer bereikbaar, dus even checken of zij ‘m hadden lukte niet meer. Gelukkig had ik al een plan op de plank liggen. Ik had zo vaak kosten aan dat ding, dat ik mezelf had voorgenomen bij het volgende akkefietje over te gaan op Swapfiets. Voor de niet-Amsterdammers: een lease-fiets, gekenmerkt door een Delfts blauwe voorband. En komt dat eens even mooi uit: ik had 15 minuten de tijd om in een snikhete tram een aanvraag te doen voor een fiets. Dat plan was voordat de tram vertrok al in het water gevallen, aangezien ik blijkbaar niet de enige was die op zoek was naar een Swapfiets. Ik moest rekening houden met een wachtlijst van 2 weken. Morgen toch maar even bellen met het fietsdepot.

En gelukkig hadden ze ‘m. Over twee dagen konden ze mijn fiets langsbrengen, anders mocht ik ‘m de dag erna meteen komen ophalen “bij Sloterdijk”. Aangezien ik ‘m toch wel redelijk miste en Sloterdijk niet heel ver was, ging ik voor de tweede optie. ‘s Ochtends om 8 uur, voordat ik naar kantoor zou gaan. “Bij Sloterdijk” bleek een brede omschrijving te zijn. Vanaf daar – wat überhaupt al aanvoelt alsof je ver buiten de bewoonde wereld bent – was het nog een kwartier met de bus. Had ik me een paar weken geleden maar voor die Swapfiets ingeschreven bedacht ik me meer dan eens terwijl ik iedere minuut verder weg raakte van Amsterdam en al die kilometers straks weer in moest halen. De enige schrale troost – toen ik om 5 voor 8 voor de deur stond – was dat ik niet de enige was. Ik gaf het nummer van mijn fiets door en werd vriendelijk verzocht even plaats te nemen. Na mij kwamen twee jongens binnen aan wie dezelfde vraag werd gesteld: “hoeveel fietsen kom je ophalen?”. “Zestig” antwoordde een van de jongens. Vind je het gek dat er een wachtlijst staat, dacht ik. Beide heren hadden een Swapfiets shirt aan. Ik raakte met ze aan de praat en ze boden een fiets aan, mocht ik de mijne toch niet kunnen vinden. Volgende keer! Door mijn fiets aan te wijzen, het slot te openen met mijn sleutel en mijn rijbewijs te laten zien, identificeerde ik me als de eigenaar van de fiets. Met een doorgeknipt slot en een stapel papierwerk op zak fietste ik terug richting bewoonde wereld…

De upside van een uur moeten fietsen, is dat je een uur de tijd hebt om na te denken: tijd die je jezelf normaal niet gunt. En daar kwam zowaar wat uit: dit moet makkelijker kunnen toch? Efficiënter vooral. Best een leuke use case voor ReCheck bedacht ik me: ik besloot mijn fiets vast te leggen op blockchain. Aangekomen bij de Vrijstaat ging ik aan de slag.

Hier komt dan eindelijk de link met blockchain
Even beginnen met een korte uitleg over ReCheck: deze app maakt het mogelijk om eigenaarschap te bewijzen door blockchain te combineren met Near Field Communication, beter bekend als NFC. Near Field Communication is een draadloze manier om kleine hoeveelheden informatie uit te wisselen binnen een straal van tien centimeter. Deze technologie wordt o.a. gebruikt in bankpassen, maar tegenwoordig ook voor het betalen via mobiele telefoons. Door NFC-tags te koppelen aan een unieke identiteit die op de Ethereum-blockchain wordt weggeschreven, is het mogelijk om op een toegankelijke manier het eigenaarschap van producten onweerlegbaar vast te leggen. Maar hier blijft het niet bij: de eigenaar van het product kan ook feiten toevoegen of het eigenaarschap in zijn geheel overdragen aan iemand anders.

Zo gezegd, zo gedaan. Chip op mijn fiets geplakt en vervolgens gekoppeld aan de ReCheck app. Binnen een half uur stond mijn fiets op het ReCheck Trust Network, een fork van de Ethereum blockchain. Waarom een fork van de Ethereum blockchain? Mining wordt door ReCheck gedaan, waardoor er geen transactiekosten zijn. Niet helemaal decentraal, maar wel zo efficiënt.

Iedereen die zijn telefoon langs de chip swipet, krijgt dezelfde gegevens te zien:

  • De persoon of instantie die de fiets oorspronkelijk heeft geregistreerd op de blockchain. Dit is nooit meer te wijzigen. In dit geval Blockup.nl, maar anoniem laten kan uiteraard ook.
  • Foto’s van het object. Wel zo makkelijk.
  • De feiten en andere toevoegingen die zijn bijgevoegd. In mijn geval waren dit de documenten van het fietsdepot, bonnetjes van het nieuwe slot, etc.
  • Een knop om het product te claimen. Er wordt een QR-code gegenereerd die de eigenaar van het product kan scannen. Doet hij of zij dit, wordt het eigenaarschap van het product overgedragen en daarmee als nieuw feit toegevoegd aan de chain. Het eigenaarschap van het product is dus geheel anoniem en niet af te leiden uit de app. Voor een fiets zou dit niet heel veel uitmaken, maar voor dure auto’s, kunst, etc. gooi je dit soort gegevens liever niet out in the open.

Leuke use case zal je misschien denken, maar bedenk even hoe waardevol deze oplossing van ReCheck is: werkelijk ieder fysiek product kan nu gedigitaliseerd worden en middels een NFC-chip op de blockchain worden vastgelegd. En neem even aan dat dit in de toekomst ook steeds meer gaat gebeuren, dan brengt dit enorme voordelen met zich mee:

  • Nauwkeurige product authenticatie: je weet waar een product vandaan komt en daarmee of het echt is of namaak. Omdat je eenvoudig de historie kan uitlezen, kom je veel meer over een (tweedehands) product te weten voordat je het koopt. Frauderen wordt op deze manier een stuk lastiger.
  • Razendsnel eigenaarschap overdragen: door dit met digitale handtekeningen te doen in plaats van fysieke, bespaar je tijd en gedoe. Dit is met name handig bij producten die relatief vaak van eigenaar wisselen.
  • Minder administratie: foto’s, eigendomspapieren, waardebepalingen, alles online in plaats van ergens onderop een stapeltje in een lade waar je nooit meer kijkt.

Hoe hoger de waarde van een product, hoe groter de kans dat iemand ergens in het proces even snel geld wil verdienen. Vooral in de handel van tweedehands auto’s is dit een welbekend probleem. Denk even terug aan je economie lessen, waar je het wellicht wel eens hebt gehad over the lemons problem: Nobelprijswinnaar George Akerlof beschreef in 1970 het probleem dat informatie asymmetrie met zich meebrengt: de good guys gaan leiden onder de bad guys, omdat deze laatste groep de prijs naar beneden drukt. Of NFC-chips en blockchain dit probleem helemaal gaan oplossen is nog maar de vraag, maar het is wel een verdomd goede poging die ReCheck hier doet.

By |2018-06-08T12:26:49+00:008 juni , 2018|